La baselgia da Selva
![]() | ![]() |
| Selva avon 1949 | Selva entuorn 1960 |
| Ord la historia | |
| 1630 | L'emprema caplutta da Selva ei vegnida consecrada ils 13 da zercladur 1630 da uestg Giusep Mohr, Cuera. Ella possedeva treis altars ed era dedicada a s. Gion evangelist, s. Paul e s. Valentin. |
| 1658 | Igl onn 1658 han ils vischins da Selva fatg la damonda agl uestg per obtener in benificiat. Uestg Gion VI Flugi d'Aspermont fuva gest en Tujetsch per cresmar e far visitaziun. |
| 1666 | Aschispert ch'il fondo necessari ei staus avon maun, ha igl uestg Duri VI de Mont, entras il document dils 13 da mars 1666, dau suatientscha al giavisch dils vischins da Selva. |
| 1676 | In cert Nicolaus Biarth da Carmihut ha fatg si 1676 duas messas perpetnas, ina a Selva e l'autra a Tschamut. |
| 1695 | Ils 16 da fenadur suonda puspei ina consecraziun da treis altars. Forsa suenter ina pli gronda renovaziun ni schizun nova construcziun dalla caplutta. |
| 1785 | Quei onn, ils 15 d'october, ei igl entir vitg da Selva barschaus giu. Era la caplutta ei daventada l'unfrenda dallas flommas. Tier la reconstrucziun dalla nova caplutta ei in cert mistral Mirer da Sursaissa e Fidel Condrau da Rueras stai gronds benefacturs. |
| 1788 | Il zenn grond ei vegnius culaus dalla firma Walpen da Reckingen. |
| 1808 | La notg dils 12 sils 13 da december 1808 destruescha ina lavina la gronda part dil vitg. 25 persunas han anflau la mort. |
| 1809 | En ina brev als vischins da Selva e Tschamut, ha uestg Carl Rudolf de Buol Schauenstein pretendiu da far uorden cun la parvenda e d'augmentar quella. Denter auter ei vegniu decidiu: 5.Da schar prender si il beneficiat la stad 7 mutgs: 3 en l'alp Tschamut e 4 sin pastira da Selva ... 8.Da cheu en in onn baghegiar ina casa en Sutcrestas dapersei e denton far in'ustonza sufficienta sur casa da dustar la lavina - prender si ina casa per el a Tschamut ch'el possi star leu ils treis meins d'unviern, sch'el vul. Quella ordinaziun ei vegnida dada pervia dil prighel da lavinas e perquei ch'ins survegneva strusch pli caplon a Selva. Cheutras han ins sligiau la convenziun fatga pli da vegl, nua ch'ei steva scret: Fünftens: Soll Er laut unsern accord, und Gewohnheit Selva und Tschamut, es seye Fest, oder Feyertag, und Werktag, einmall zu Selva, und einmall zu Tschamutt alle ämbtern Mess ... Vesper ... Kinderlehre alternative halten. In denen drey Wintermonath aber, da die von Selva zu Caspausa wohnen, so seye Er die Feyrtäge, und Sonntäge nicht schuldig auf Tschamuth zu gehen, so weit aber die Wercktäge antreffen thut, wohl. |
| 1809 | Ils 22 da december ei pader Placi a Spescha vegnius caplon a Selva. |
| 1828 | ei il zenn pign vegnius culaus a Reckingen. |
| 1838 | ha sur Gion Giusep Deplaz, caplon a Selva da 1818 - 1859, schau far in niev altar grond e dasperas ina scaffa per las reliquias dils apostels s. Pieder e s. Paul. Quellas veva Selva obteniu da Ruma ils 14 da mars 1810. |
| 1842 | ils 11 d'october ei vegniu lubiu da salvar si per adina il Sontgissim a Selva. Ils 26 da settember retscheiva la caplania ina brev da perdun. |
| 1901 | La caplutta ei vegnida renovada ed ha survegniu in'orgla pintga. 1908 Nadalnotg ei il zenn grond sefess. |
| 1909 | Il zenn ei vegnius culaus danovamein dalla firma Rüetschi ad Aarau. Cun quella caschun han ins mess il zenn pign da Selva a Sutcrestas e priu naven leu il zenn grond per Selva. |
| 1917 | ei il tetg dalla caplutta vegnius cuvretgs cun plattas dil Valleis. |
| 1949 | Tier il grond incendi da Selva ils 11 da zercladur 1949 ei era la caplutta barschada giu. |
| 1952 | Per la fiasta dalla naschientscha da Maria, ils 8 da settember 1952, ha uestg Christianus Caminada consecrau la baselgia en honur dils apostels s. Gion evangelist e s. Paul ed igl altar grond en honur da s.Onna, s.Giusep e s.Gion Battesta. Zenn 3: Zenn 4: Treis zenns portan l'annada 1898 ed il pign ei da 1889. Tuts quater ein vegni culai dalla firma H. Rüetschi, Aarau. |
| 1959 | Quei onn ei la caplutta da Sutcrestas, baghegiada 1853 che fuva en decadenza, vegnida sligiada si. La statua da Nossadunna digl agid, entuorn 1500, ei vegnida transportada a Selva. Leu ha ella obteniu in niev plaz ella biala finiastra da colur el chor. Cun quella caschun ei igl altar da Gersau vegnius remplazzaus cun in pli sempel. |
| 1965 | Tabernachel niev, dretg digl arviul. |
| 1968 | Dapi 1968 ha Selva negin caplon pli. Ils uclauns Selva e Tschamut vegnan provedi entras la pastoraziun dil plevon da Rueras. |
| 1972 | Ei la caplutta vegnida renovada danovamein. La scantschala, las truccas ed ils altars existents ein vegni allontanai ed ins ha adattau igl intern dalla caplutta al temps modern. |
| 1982 | Il temps da stad vegn celebrau survetsch divin duas gadas il meins, igl unviern treis ga. Naven dil matg entochen igl october vegn fatg 6 gadas pelegrinadi tier Nossadunna digl agid, mintgamai ina dumengia suentermiezdi. |
| 1985 | Il tuchiez ei vegnius electrificaus ed ils indrezs dils zenns ein vegni revedi. |
| 1990 | Nova orgla dalla Firma A.Hauser, Kaltbrunn. Suenter in harmonium ed ina orgla electrica ei quei il tierz instrument ella nova baselgia. |
| 1993 | Sanaziun dil teg baselgia. Las anteriuras truccas vegnan reinstalladas ensemen cun entginas pintgas midadas el chor. |
| 1994 | Ina part dil mir entuorn baselgia ei vegnius sanaus. |
| 1995 | El chor e davon altars laterals novs teppis. |
Mira era: Selva avon 100 onns da pader Baseli Berther
Caplons a Selva e Tschamut
| 1664-1681 | Callemberg Pieder, Schlans |
| 1681-1684 | Valaulta Plaisch, Pigniu |
| 1692-1693 | Toscanus Antoni |
| 1693-1700 | Derungs Paul, Trun |
| 1701-1708 | Alig Nicolaus, Sursaissa |
| 1708-1709 | Zegg Gion Francestg, Val Müstair |
| 1710-1715 | Decurtins P. Ildefons O.S.B., Mustér |
| 1715 | Torson Giusep Nicolaus |
| 1716-1718 | Rothmund P. Sigisbert O.S.B., Mustér |
| 1719-1726 | Bischoff P. Baseli O.S.B., Mustér |
| 1726-1728 | Silvester Gion, Sursaissa |
| 1729-1733 | Freyer Flurin, Breil |
| 1733-1736 | Biart Giachen, Sedrun |
| 1738-1744 | Friberg Cristian, Trun |
| 1744-1752 | Pfister Fr. Bistgaun, Donaueschingen |
| 1752-1754 | de Castelberg Gion Giachen, Mustér |
| 1753-1759 | Peder Gion, Tschamut |
| 1759-1761 | Monn Vincens, Sumvitg |
| 1761-1762 | Genelin Placi, Mustér |
| 1762-1765 | Berther Giachen Antoni, Camischolas |
| 1765-1766 | Genelin dr. Giachen Mathias, Mustér |
| 1766-1772 | Leimbach Giachen, Val Müstair |
| 1772-1777 | Föhn Giusep Antoni, Muotathal, Sviz |
| 1777-1785 | Jäger Leci, Sursaissa |
| 1785-1790 | Nager pader Maurus O.S.B., Mustér |
| 1790-1791 | Cabrin Pieder Antoni, Falera |
| 1791-1792 | Rohrer Nicolaus, Sachseln |
| 1792-1793 | Arnold Giusep Mar., Spiringen |
| 1793-1809 | Weller Pieder Fidel, Sedrun |
| 1809-1812 | a Spescha pader Placi O.S.B., Mustér |
| 1812-1818 | Weller Pieder Fidel, Sedrun |
| 1818-1859 | Deplaz Gion Giusep, Selva |
| 1860-1864 | Monn P. Sigisbert, Buretsch-Mustér |
| 1864-1866 | Dosch Gion Gieri, Tinizong |
| 1866-1886 | Macolin dr. Giachen Andriu, Rueras |
| 1891-1893 | Sidler Francestg, Küssnacht, Sviz |
| 1897-1905 | Muoth Francestg Eduard, Breil |
| 1906-1935 | Elvedi Murezi, Cumbel |
| 1935-1948 | Venzin Hans Giachen, Selva |
| 1948-1968 | Schuler Stiafen, Alpthal, Sviz |










