S. Onna a Camischolas
| Ord la historia | |
![]() | |
| 1515 | L'emprema caplutta a Camischolas po esser vegnida baghegiada entuorn 1515. |
| 1517 | Il fetg bi e custeivel altar gotic datescha digl onn 1517. |
| 1563 | Documentada vegn la caplutta l'emprema ga 1563 en ina fundaziun d'ina messa. Quei ei stau Landrechter e Commissari Pieder Berchter da Tujetsch, che ha fundau ina messa perpetna, da leger ils 21 da november. |
| 1587 | Da quei onn exista in «Zinnsrodel der St. Anna Kapelle». |
| 1643 | En il rapport dalla visitaziun episcopala, fatga en Tujetsch 1643 stat ei scret, che la caplutta da s. Onna havevi ina facultad da 480 renschs. Annualmein obteneva la caplutta aunc 30 crenas pieun per la glisch. |
| 1655 | Probabel ei la caplutta vegnida renovada e construida empau pli gronda. |
| 1658 | ils 4 da settember ha uestg Gion VI Flugi consecrau la caplutta. |
| 1670 | La cronica raquenta che Anna, feglia da mistral Giachen Berchter, hagi ca. 1670: «in St. Anna kirkchen ein schönes sidenes geblüombtes rothess antipendium mit 2 paar Mayen auf dem Altar lassen machen». |
| 1731 | La caplutta da s.Onna possedeva quei onn 640 renschs. Ils da Camischolas han contribuiu 150 renschs als vischins da Rueras per baghegiar quei onn la baselgia da s.Giachen. |
| 1745 | Da mintga vart digl arviul sesanfla in altar pign. Da vart dretga penda in maletg da s. Bistgaun e s. Roc. Davostier il datum 1745, denton senza num digl artist. |
| 1750 | obtegn la caplutta ina brev d'indulgenza da cardinal Passioneus. |
| 1812 | Pader Placi a Spescha ch'ei staus da 1809-1812 caplon a Selva e 1812-1815 caplon a Sedrun, scriva en sias scartiras il suandont sur dalla caplutta da s. Onna: «Der äusserliche Bau derselben ist unansehnlich, die innerliche Auszier aber vorzüglich, was die Altäre anbetrifft sehr angenehm.» Ed en in auter liug: «Die Kirche St. Anna in Camigolas ist inwendig fein ausgeziert.» |
| 1822 | per il di da s. Placi ei igl entir vitg da Camischolas barschaus giu. Tier quella disgrazia ei era la caplutta daventada ina unfrenda dil fiug. Sulettamein ils mirs eran restai e differentas statuas e caussas moviblas, ch'ils augsegners havevan spindrau. |
| 1826 | Quei onn obtegn la caplutta puspei dus zenns. Els ein vegni culai dalla firma Josef Walpen da Reckingen, Valleis. |
| 1850 | Il pictur Georgi da Glion ha dessignau in grond maletg da s. Onna, denton da pintga valeta. Quel ei vegnius tschentaus sigl altar e da mintga vart fermau ina porta gotica digl altar vegl. |
| 1899/1900 | ei la caplutta vegnida renovada da rudien. Igl entir plantschiu ei vegnius cementaus. Igl arviul cun aissas han ins remplazzau cun in da gep. Plinavon novs bauns e nova porta e dau alv dadens e dadora. |
| 1914 | Quei onn han ins clamau igl artist sgr. Theodor Schnell da Ravensburg per schar restaurar igl altar. El ha demussau fetg grond interess per quei custeivel altar. 1915 han ins tarmess las statuas a Ravensburg per schar restaurar. |
| 1916 | La lavur ei stada finida 1916. Ils 4 d'avrel da quei onn ei igl altar puspei vegnius tschentaus si. Igl altar ei construius, ornaus e suleraus taluisa ch'el ha oz ina gronda valeta artistica. |
| 1917 | Niev tetg cun plattas ord il Valleis. |
| 1922 | ei il zenn pign sefess. Cun quella caschun ein gest omisdus zenns vegni culai danovamein ed aschia era obteniu in meglier e pli harmonic tuchiez. Quei ei succediu entras la firma Guglielm Egger a Staad, S.Gagl. La benedicziun dils zenns novs ei stada ils 23 d'october 1923 entras plevon Gion Antoni Fetz. |
| 1960 | Davosa renovaziun |
| 1982 | A Camischolas vegn celebrau s. messa mintga tschun jamnas e da s. Onna, ils 26 da fenadur. |
| 1983 | Rugalau il tetg e remediau las fasada, donns da neiv. |
| 1989 | Nova entrada, caschunada entras l'erecziun dalla nova via da quartier S.Onna. Nova illuminaziun el chor ed ella nav. |
| 1996 | Stabillisau ils mirs dalla caplutta. |
| 1998 | Suenter treis onns da restauraziun ei quella terminada. Ils maletgs scuvretgs egl arviul el chor ein stai la sensaziun ed enriheschan ussa a moda tut genuina la biala caplutta da s.Onna. |
S. Onna a Camischolas
Igl altar gotic tardiv da 1517
Igl altar original ei vegnius construius alla fin dalla epoca gotica. Igl entir altar ei denton ina reconstrucziun digl onn 1916. La fuorma digl altar, la scaffa enamiez (reliquiari), la predella e l'entira encorunaziun ei niev. Era las statuas ein vegnidas renovadas e suleradas quei onn. La lavur ha sgr. Schnell da Ravensburg fatg. Sulettamein las statuas e las duas alas ein originales, pia da 1517. Las statuas representan: enamiez Nossadunna, seniester s. Conrad e dretg s. Clau. Sin la vart dadens dallas alas en reliev s. Gieri seniester e s. Madleina dretg. Ils maletgs sin las duas portas representan seniester s. Catrina e dretg s. Ursula. Giudem ils dus maletgs numnai las cefras 15 e 17, pia igl onn 1517. Sur il reliquiari sco encorunaziun enamiez ina statua da Jesus, Ecce Homo, denter Maria e s. Gion evangelist. Giudem igl altar ina custeivla statua da s.Onna ord il temps gotic, entuorn 1515. (St. Anna selbdritt)
Tgi ei ussa stau igl artist da quei custeivel altar?
Era Erwin Pöschel, che ha perscrutau nos sanctuaris sa dar negina risposta. El scriva ch'igl altar seigi fetg semeglionts cun quel da Sevgein (dapresent el museum a Turitg) e quei principalmein ils relievs e las duas alas.
Pader Baseli Berther denton scriva en siu cudischel «A Camischolas» cumparius 1917:
«Tgei artist ha ussa giu fatg quei altar all'entschatta, pia 1517? Nus havessen aunc bugen dau risposta sin quella damonda, mo nus havein anflau neginas positives notizias malgrad tutta tscherca. Forsa Iwo Strigel, che ha construiu 1489 igl altar gotic, che sesanfla ella baselgia a Mustér? Ni in da ses scolars? - Nus cartein plitost Kendel da Bibrach, che ha giu furniu 1516, pia grad in onn avon, in semegliont altar gotic ella caplutta da s. Gions-Medel, dapresent restauraus e tschentaus ella baselgia da Vignogn, Lumnezia.»








