La gronda part dalla populaziun discuora il dialect da Tujetsch. El ei la varianta regiunala che sedifferenziescha il pli fetg dil lungatg da scartira sursilvan. Las atgnadads dialectalas schain ella pronunzia, ellas fuormas ed els plaids, ein pia foneticas, morfologicas e lexicalas. Diversas atgnadads ein limitadas sin Tujetsch, mo bia fuormas tuatschinas anflan ins era en l’ulteriura Romontschia, seigi enta Medel, el Grischun central ni ell’Engiadina. Remarcablas ein denton era las semegliadetgnas dil dialect da Tujetsch cul rumantsch grischun, pia cul niev romontsch da scartira unificau. Las atgnadads tuatschinas ein meins fermas sisum la Val. Selva e Tschamut corrispundan plitost al sursilvan da scartira.
Davart las raschuns per las atgnadads tuatschinas san ins mo specular: La situaziun perifera ha en general igl effect da conservar vegls stadis dialectals sco era da sviluppar tratgs specials. Forsa ha ei era dau contacts culs Tessines dalla Leventina e dalla Val Blenio, damai che differents plaids ein fetg semeglionts.








